Wat is Scan-to-BIM?

Scan-to-BIM is het proces waarbij een pointcloud, het resultaat van een 3D laserscan, wordt omgebouwd tot een gestructureerd BIM-model. Waar de pointcloud ruwe meetdata is (miljoenen punten zonder interpretatie), is het BIM-model een bewerkbaar werkdocument met herkenbare objecten: muren, vloeren, deuren, ramen, leidingen en installaties.

Scan-to-BIM is specifiek gericht op bestaande bouw en renovatietrajecten. Bij nieuwbouw wordt het BIM-model van scratch opgebouwd in het ontwerpproces. Bij bestaande gebouwen ontbreken die ontwerpbestanden vaak, zijn ze verouderd of komen ze niet overeen met de werkelijke situatie. De scan levert de actuele staat, het BIM-model maakt die bruikbaar.

Het proces in stappen

1. Scannen

De eerste stap is het vastleggen van de bestaande situatie met een 3D laserscan. De scanner zendt circa 600.000 laserpulsen per seconde uit en bouwt punt voor punt een driedimensionaal beeld op van de volledige omgeving. Tegelijkertijd worden automatisch 360-graden foto’s gemaakt.

De scanwerkzaamheden verstoren het gebruik van het gebouw niet. Medewerkers en bewoners kunnen gewoon doorwerken. Personen die tijdens de scan in beeld komen, worden automatisch uit de data verwijderd.

2. Registratie en opschoning

Na het scannen worden de afzonderlijke scans samengevoegd, uitgelijnd en opgeschoond. Het resultaat is een schone pointcloud die doorgaans binnen 24 uur beschikbaar is.

3. Modellering in Revit

Dit is de kern van Scan-to-BIM. Een BIM-modelleur laadt de pointcloud in Revit en bouwt het model op. De pointcloud fungeert als meetbare onderlegger: elk object (muur, vloer, deur, leiding) wordt op basis van de scandata nagetekend en krijgt de juiste afmetingen.

Aan elk object kun je vervolgens eigenschappen toevoegen: materiaaltype, classificatie, onderhoudsinformatie. Welke informatie je vastlegt, hangt af van het afgesproken detailniveau (LOD). LOD 200 is een basismodel met globale vormen en afmetingen. LOD 300 bevat nauwkeurige geometrie geschikt voor ontwerp en engineering. LOD 400 voegt fabricage-informatie toe.

4. Kwaliteitscontrole

Na modellering wordt het BIM-model teruggelegd op de pointcloud. Dit is de modelcontrole: afwijkingen tussen model en werkelijkheid worden zichtbaar gemaakt en gecorrigeerd. Zo weet je zeker dat het model klopt met wat er daadwerkelijk staat.

5. Oplevering

Het BIM-model wordt opgeleverd in Revit (RVT) en/of als IFC-bestand, afhankelijk van de afspraken. IFC is een open standaard die je in vrijwel elke BIM-software kunt openen, ongeacht welk pakket de andere partijen in het project gebruiken.

Wat bepaalt de doorlooptijd?

De doorlooptijd van een Scan-to-BIM project hangt af van meerdere factoren:

•Omvang: een kantoorverdieping is sneller gemodelleerd dan een complete fabriek met installaties

•Complexiteit: veel leidingwerk, onregelmatige geometrie of meerdere bouwlagen kosten meer tijd

•Detailniveau (LOD): hoe meer informatie je in het model wilt, hoe langer de modellering duurt

•Beschikbare documentatie: als er nog gedeeltelijk bruikbare tekeningen of andere archiefstukken zijn, kan dat de kwaliteit van het verbeteren. Informatie over fundering, wandopbouw en verborgen constructies haal je uit bestaande documentatie.

De scanfase zelf gaat snel: 1.500 m² in een uur met de NavVis VLX, opgeschoonde data binnen 24 uur. Met de modellering kan vaak direct na de scan worden gestart. De totale doorlooptijd bespreek je vooraf, zodat je weet wat je kunt verwachten.

Samengevat

Scan-to-BIM vertaalt de werkelijkheid naar een werkbaar model. Het begint met een scan, gaat via registratie en modellering in Revit, en eindigt met een gecontroleerd BIM-model dat klaar is voor ontwerp, coördinatie of beheer. Voor renovatieprojecten waar actuele tekeningen ontbreken of onbetrouwbaar zijn, is het de snelste route naar een betrouwbare basis.