Pointcloud vs. BIM-model: wat is het verschil en wat heb je nodig?

Na een 3D laserscan krijg je een pointcloud. Soms is dat precies wat je nodig hebt. Soms is het pas het startpunt en heb je een BIM-model nodig om er iets mee te kunnen doen. Het verschil tussen die twee bepaalt wat je met de data kunt, hoeveel het kost en hoe lang het duurt. Dit artikel helpt je die keuze te maken.

Het kernverschil tussen pointcloud en BIM model

Een pointcloud is meetdata. Miljoenen punten die de werkelijkheid exact vastleggen, zonder interpretatie. Je kunt erin meten, controleren en visueel inspecteren. Er is inmiddels software die elementen en objecten in een pointcloud behoorlijk goed kan herkennen, een belangrijke ontwikkeling. Maar in de praktijk is een pointcloud nog steeds geen gestructureerd model: een muur is een verzameling punten, geen bewerkbaar object met eigenschappen.

Een BIM-model is een gestructureerd werkdocument. Elk object (muur, deur, leiding) is herkenbaar, bewerkbaar en uitbreidbaar met informatie: materiaal, classificatie, onderhoudsstatus. Het is de basis voor ontwerp, coördinatie en beheer.

Wanneer volstaat een pointcloud?

In sommige projecten is de pointcloud het eindproduct. Je hebt geen BIM-model nodig wanneer het doel is:

Vastleggen van de bestaande situatie. Bij overdracht van vastgoed, bij het starten van een MJOP of als referentie voor toekomstig onderhoud. De pointcloud legt vast wat er staat, op het moment dat het er staat.

Meten en controleren. Oppervlakteberekeningen (bijvoorbeeld conform NEN 2580), het controleren van maatvoering of het vergelijken van de werkelijke situatie met een ontwerp of bestek. Alles wat je meet, haal je rechtstreeks uit de pointcloud.

Visuele inspectie op afstand. Via de Indoorviewer loop je digitaal door het gebouw, meet je afstanden en deel je locaties met collega’s of externe partijen. Niemand hoeft fysiek ter plekke te zijn.

Archivering. Bij monumenten, beschermde gebouwen of gebouwen die gesloopt worden, fungeert de pointcloud als blijvend, meetbaar archief van de situatie.

In al deze gevallen levert de pointcloud de data die je zoekt. Extra modellering is niet nodig en voegt geen waarde toe.

Wanneer heb je een BIM-model nodig?

Een BIM-model is nodig wanneer je niet alleen wilt weten wat er staat, maar er ook mee wilt werken:

Renovatie of verbouw. Je architect heeft een actueel model nodig als onderlegger voor het ontwerp. Zonder model werkt het hele ontwerpteam op verouderde tekeningen of schattingen, met alle risico’s van dien.

Clashdetectie. Bij complexe projecten met meerdere installaties (klimaat, elektra, sanitair) controleer je in het BIM-model of leidingen en kanalen niet met elkaar of met de constructie conflicteren. Dat doe je voordat je gaat bouwen, niet erna.

Samenwerking tussen disciplines. Wanneer architect, constructeur en installatie-adviseur op dezelfde data moeten werken, is een gestructureerd model onmisbaar. De pointcloud is voor iedereen dezelfde meetbasis, maar het BIM-model is de gemeenschappelijke werkomgeving.

Facility management. Beheerders die objectgericht willen werken (welke installatie zit waar, wanneer is onderhoud gepland, wat is de materiaalspecificatie) hebben een BIM-model nodig als onderliggende structuur.

Vergunningsaanvragen en Wkb. Voor sommige vergunningen en in het kader van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) is een nauwkeurig gebouwmodel vereist als onderdeel van de documentatie.

Het opbouwen van een BIM-model op basis van een pointcloud heet Scan-to-BIM. Dit proces is specifiek gericht op bestaande bouw en renovatietrajecten.

    Kun je ook beide gebruiken?

    Ja, en dat gebeurt in de praktijk vaak. De twee vullen elkaar aan:

    Tijdens het project. De pointcloud fungeert als meetbare achtergrond in Revit. De modelleur bouwt het BIM-model erbovenop. Na oplevering wordt het model teruggelegd op de pointcloud als kwaliteitscontrole: afwijkingen tussen model en werkelijkheid worden direct zichtbaar.

    Na het project. De pointcloud blijft beschikbaar als visuele laag in de Indoorviewer. Het BIM-model wordt centraal beheerd en gedeeld via Autodesk Forma (voorheen Autodesk Docs). Zo heeft iedereen in de organisatie toegang tot zowel de visuele rondgang als het objectgerichte model.

    Een simpele beslisregel

    Stel jezelf de vraag: wat wil ik met de data doen?

    Alleen vastleggen, meten of inspecteren? → pointcloud volstaat. Ontwerpen, coördineren, beheren of informatie aan objecten koppelen? → je hebt een BIM-model nodig.

    Bij twijfel: begin met een pointcloud. Die is snel beschikbaar en vormt altijd de basis. Het BIM-model kun je later alsnog laten opbouwen, zonder opnieuw te hoeven scannen.

    Projecten die we uitgevoerd hebben

    56+ klanten in 7 landen. Binnen 5 jaar zijn er 2000+ scans gemaakt.

    • Boerenbond Petsplace of Odido

      Boerenbond Petsplace of Odido Wanneer een retailer overstapt op een nieuw winkelconcept of interieur, gaat het vaak niet om één locatie, maar om tientallen winkels die in korte tijd moeten worden vernieuwd. Zo zijn wij onder andere betrokken geweest bij de vernieuwing van de winkels van Boerenbond/Pets Place en de overgang van T-Mobile naar Odido.…

      Lees meer: Boerenbond Petsplace of Odido
    • NEMO

      Een erg leuke opdracht van Atsence. Voor hun software vroegen ze of we een point cloud konden leveren van Nemo Science Museum in Amsterdam.

      Lees meer: NEMO
    • Kenaupark Haarlem

      KENAUPARKHAARLEM Dit prachtige monumentale pand in Haarlem hebben we in opdracht van een lokale architect volledig 3D gescand en nauwkeurig uitgewerkt in Revit. Bij monumentale panden is geen situatie hetzelfde en zijn bestaande tekeningen lang niet altijd volledig of actueel. Een nauwkeurige opname van de bestaande situatie vormt daarom een waardevolle basis voor het verdere…

      Lees meer: Kenaupark Haarlem
    • Basic-Fit

      Basic-Fit

      BASIC FIT Voor Basic-Fit hebben we de afgelopen 5 jaar meer dan 1300 bestaande en nieuw gebouwde locaties gescand. Op basis van de scan is de Digital Twin opgezet. Basic-Fit gebruikt deze data voor de levering van de locaties, facility management, alle slimme systemen in de club en nog veel meer. Vraag naar de mogelijkheden.

      Lees meer: Basic-Fit
    • CS Arnhem

      CS ARNHEM Bartiméus is een instelling voor de zorg voor mensen met een visuele beperking of blindheid, en Atsence biedt een oplossing voor binnen-navigatie, zodat visueel beperkte en blinde mensen zich kunnen oriënteren in openbare ruimtes. Een prachtige oplossing! Atsence gebruikt onze scan gegevens voor hun software en heeft ons gevraagd het station van Arnhem…

      Lees meer: CS Arnhem
    • Elysee Pavilion Parijs

      THE ELYSEE PAVILION In samenwerking met Hypsos hebben we dit prachtige paviljoen op de Champs-Élysées gescand en gemodelleerd. Om de indeling van dit paviljoen tijdelijk te veranderen voor de voorbereiding van de Olympische Spelen in Parijs, moesten we alle elementen zoals ornamenten en plafondlijsten nauwkeurig modelleren.

      Lees meer: Elysee Pavilion Parijs
    • MonkeyTown

      MONKEY TOWN Monkey Town breidt uit naar Duitsland, en wij geven elk project een geweldige start! Mulheim is de eerste locatie die we hebben gescand voor Monkey Town met onze mobiele scanner. We hebben de pointcloud gebruikt om de bestaande situatie nauwkeurig in een BIM te ontwikkelen. Het BIM, export DWG en PDF worden geleverd…

      Lees meer: MonkeyTown
    • Museumplein 1 Amsterdam

      MUSEUMPLEIN 1 We hebben dit prachtige gebouw kunnen scannen met onze mobiele scanner, en daarnaast een archiefstudie uitgevoerd. Op basis van de scan in combinatie met de archiefstukken is het bouwkundige en constructieve model opgezet volgens BIM basis ILS. Uiteraard met de scan als uitgangspunt zodat het een nauwkeurige kopie van de werkelijkheid is. Met…

      Lees meer: Museumplein 1 Amsterdam
    • PICNIC

      PICNIC In opdracht van PicNic hebben we een hub in Amsterdam gescand met de VLX en op basis van de pointcloud een Digital Twin opgezet. Hubs zijn de kleinere distributiecentra waar je boodschappen vandaan komen. Voorafgaand aan dit proces moesten we een template opzetten met elementen die herhaaldelijk voorkomen in een PicNic-hub. Picnic weet nu…

      Lees meer: PICNIC
    • Stadion Galgenwaard

      In samenwerking met MVSA hebben we het stadion van FC Utrecht gescand zodat zij een vliegende start kunnen maken in hun project.

      Lees meer: Stadion Galgenwaard
    • Zandvoort Rotondeflat

      Zandvoort Rotondeflat

      De Rotonde Flat in Zandvoort: een compleet gebouw in kaart met een representatieve steekproef Wie in Zandvoort weleens over het centrale plein bij Holland Casino heeft gelopen, kent De Rotonde Flat. Het gebouw is een begrip in het dorp — een oude, kenmerkende flat die de gemoederen verdeelt: sommigen vinden het lelijk, en sommige mooi,…

      Lees meer: Zandvoort Rotondeflat
    • Stallen

      Stallen

      Hergebruik van hallen Deze klant is gespecialiseerd in het bouwen van hallen, maar ook in het demonteren en hergebruiken van bestaande hallen. Een bestaande hal wordt zorgvuldig uit elkaar gehaald, verkocht en vervolgens op een andere locatie opnieuw opgebouwd. Een belangrijke uitdaging hierbij is dat oorspronkelijke tekeningen vaak ontbreken, verouderd zijn of niet meer overeenkomen…

      Lees meer: Stallen
    • Gemeente Haarlem

      Gemeente Haarlem

      Gemeente Haarlem Iedereen uit de omgeving Haarlem kent dit prachtige, statige gebouw wel. In opdracht van de gemeente hebben wij het volledige pand van binnen en buiten 3D gescand en de bestaande situatie nauwkeurig digitaal vastgelegd. De verkregen pointcloud hebben we aangeleverd in zowel E57- als RCS-formaat, zodat de scandata breed inzetbaar is voor toekomstige…

      Lees meer: Gemeente Haarlem
    • Fort Benoorden Beemster

      Fort Benoorden Beemster Midden in UNESCO Werelderfgoed de Beemster ligt Fort Benoorden Purmerend, onderdeel van de historische Stelling van Amsterdam. Verschillende forten van deze voormalige verdedigingslinie hebben inmiddels een nieuwe bestemming gekregen. In dit geval is het fort in gebruik door een wijngroothandel. In opdracht van een lokale architect hebben wij het volledige fort van…

      Lees meer: Fort Benoorden Beemster
    • Hoge Duin en Daalseweg

      Hoge Duin en Daalseweg Deze prachtige villa hebben we in opdracht van een architect volledig 3D gescand. Op basis van de pointcloud hebben we de bestaande situatie vervolgens nauwkeurig uitgewerkt tot een Revit-model. Omdat een 3D-scan alleen vastlegt wat daadwerkelijk zichtbaar en meetbaar is, hebben we het model aangevuld met informatie uit beschikbare archiefstukken. Hierdoor…

      Lees meer: Hoge Duin en Daalseweg
    • Johma

      Johma – digitale eenwording van een fabriekscomplex van 30.000 m² Wie ooit bij Johma over het terrein heeft gelopen, ziet niet één fabriek, maar een aaneenschakeling van gebouwdelen die in de loop der jaren aan elkaar zijn gegroeid. Elke uitbreiding kreeg zijn eigen kolomstructuur en eigen maatvoering, en van veel delen bestonden simpelweg geen kloppende…

      Lees meer: Johma
    • Kerk Hoogwoud

      Kerk Hoogwoud

      Kerk Hoogwoud Van deze kerk, onderdeel van het gemeentelijk vastgoed, waren geen actuele tekeningen meer beschikbaar. Om toekomstige onderhouds-, beheer- en renovatiewerkzaamheden goed te kunnen voorbereiden, zijn wij gevraagd om de volledige bestaande situatie nauwkeurig in kaart te brengen. Met onze mobiele 3D-scanners hebben we de kerk zowel van binnen als van buiten vastgelegd. De…

      Lees meer: Kerk Hoogwoud
    • Rijksmuseum

      Rijksmuseum

      Rijksmuseum Zo nu en dan brengt ons werk ons op een wel heel bijzondere plek. Dit keer: het Rijksmuseum in Amsterdam, na sluitingstijd! In opdracht van onze klant hebben we alle publiek toegankelijke delen van het museum volledig 3D mogen scannen. Een indrukwekkende omgeving waarin historische architectuur, kunst en techniek samenkomen. Met onze mobiele 3D-scanners…

      Lees meer: Rijksmuseum