Wat is een pointcloud en wat kun je ermee in je project?

Na een 3D laserscan ontvang je een pointcloud. Maar wat is dat precies? Hoe ziet het eruit, wat kun je ermee meten en wanneer heb je meer nodig? Dit artikel legt het uit in heldere taal, zodat je als opdrachtgever weet wat je in handen hebt en welke volgende stap bij je project past.

Wat is een pointcloud?

Een pointcloud is een verzameling van miljoenen meetpunten in een driedimensionale ruimte. Elk punt heeft een exacte X-, Y- en Z-coördinaat. Samen vormen die punten een gedetailleerd 3D-beeld van de gescande omgeving: wanden, vloeren, plafonds, leidingen, installaties en constructieve elementen, precies zoals ze op het moment van de scan aanwezig zijn.

Je kunt het vergelijken met een foto, maar dan in drie dimensies en meetbaar. Waar je in een foto alleen kijkt, kun je in een pointcloud afstanden meten, hoogtes controleren en doorsneden maken. Omdat de scanners van Crew-B automatisch ook 360-graden foto’s maken, combineer je meetdata met een visueel beeld van de omgeving.

Een gemiddelde scan van een kantoorverdieping levert al snel tientallen miljoenen punten op. Bij complexe locaties zoals fabrieken of monumentale panden kan dat oplopen tot honderden miljoenen.

Hoe ontstaat een pointcloud?

Een pointcloud is het directe resultaat van een 3D laserscan. De scanner zendt 600.000 laserpulsen per seconde uit. Elke puls raakt een oppervlak en kaatst terug. De scanner berekent op basis van de terugkaatsing de positie van het raakpunt. Punt voor punt bouwt de scanner zo een volledig 3D-beeld op.

Na het scannen worden de afzonderlijke scans samengevoegd tot één geheel. Dit heet registratie. Tijdens dit proces worden de scans uitgelijnd, gecontroleerd op nauwkeurigheid en opgeschoond (onnodige punten, zoals bewegende objecten of ruis, worden automatisch verwijderd).

Het resultaat is een schone, nauwkeurige pointcloud die klaar is voor gebruik. De opgeschoonde data is doorgaans binnen 24 uur na de scan beschikbaar.

Wat kun je met een pointcloud?

Een pointcloud is geen eindproduct dat in een la verdwijnt. Het is een werkdocument dat in verschillende fases van je project waarde oplevert.

Meten en controleren

In de pointcloud meet je afstanden, hoogtes, oppervlaktes en volumes. Dit is direct bruikbaar bij:

  • Oppervlakteberekeningen conform NEN 2580, bijvoorbeeld voor huurprijsberekeningen of taxaties
  • Het controleren van maatvoering bij bouwprojecten
  • Het vergelijken van de bestaande situatie met een ontwerp of bestek
  • Het vastleggen van de actuele situatie als referentie voor toekomstig onderhoud

Ontwerp en engineering

Architecten, constructeurs en installatie-adviseurs gebruiken de pointcloud als onderlegger voor hun ontwerp. In plaats van ter plekke te meten en handmatig te schetsen, werken zij op een nauwkeurige digitale basis.

Zo voorkom je dat een ontwerp gebaseerd is op verouderde of onvolledige tekeningen. Een situatie die in de praktijk regelmatig leidt tot ontwerpfouten, meerwerk en vertraging.

Visualisatie en inspectie

Via de Indoorviewer van Crew-B loop je digitaal door je gebouw op basis van de scandata. Vergelijk het met Google Streetview, maar dan voor je eigen pand: je bekijkt locaties, meet afstanden en deelt specifieke punten met collega’s of externe partijen, zonder dat iemand fysiek ter plekke hoeft te zijn. De Indoorviewer is webgebaseerd, vereist geen installatie en werkt in elke browser.

Pointcloud, 3D-model, BIM-model: wat is het verschil?

Dit is een vraag die veel opdrachtgevers hebben. De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar ze betekenen iets anders.

Een pointcloud is ruwe meetdata: miljoenen punten zonder interpretatie. Je ziet wanden en leidingen, maar de software “weet” niet dat het een wand of leiding is. Het is een exacte afbeelding van de werkelijkheid, zonder objectinformatie.

Een 3D-model is een bewerkte weergave waarin objecten herkenbaar zijn: muren, vloeren, deuren, ramen. Het is visueel helder, maar bevat niet per se technische eigenschappen of informatie over materialen.

Een BIM-model gaat een stap verder. In een BIM-model (Building Information Model, opgebouwd in software als Revit) kun je aan elk object eigenschappen toevoegen: materiaal, afmetingen, classificatie, onderhoudsinformatie. Dat maakt een BIM-model tot een werkdocument voor ontwerp, bouw, coördinatie en beheer.

Wanneer volstaat een pointcloud?

Als je alleen de bestaande situatie wilt vastleggen, afmetingen wilt controleren of een oppervlakteberekening nodig hebt, is de pointcloud vaak voldoende. Er is dan geen aanvullende modellering nodig.

Wanneer heb je een BIM-model nodig?

Ga je renoveren, verbouwen of een nieuw ontwerp integreren met bestaande bouw? Dan wordt de pointcloud via Scan-to-BIM verwerkt tot een volledig BIM-model. Het BIM-model vormt dan de basis voor je ontwerp, calculatie en coördinatie. Scan-to-BIM is specifiek gericht op bestaande bouw en renovatietrajecten.

Welke software leest een pointcloud?

Pointclouds worden opgeslagen in standaard bestandsformaten, waaronder E57, LAS en RCP/RCS (voor gebruik in Autodesk-software). De meestgebruikte software om pointclouds te bekijken en te bewerken:

  • Autodesk ReCap voor het openen, navigeren en opschonen van pointclouds
  • Autodesk Revit voor het opbouwen van BIM-modellen op basis van de pointcloud
  • Autodesk Navisworks voor coördinatie en clashdetectie
  • CloudCompare (open source) voor het bekijken en analyseren van puntenwolken

Als opdrachtgever hoef je deze software niet zelf te hebben. Crew-B verwerkt de pointcloud en levert het resultaat in het formaat dat je nodig hebt. Wie de scandata wil bekijken zonder software, kan terecht in de Indoorviewer: webgebaseerd, zonder installatie, direct toegankelijk voor iedereen in je organisatie.

Hoe groot is een pointcloud?

Pointclouds zijn grote bestanden. Een scan van een kantoorverdieping van 1.500 m² resulteert al snel in een bestand van enkele gigabytes. Bij grotere locaties of hogere scandichtheid loopt dat verder op.

Dit heeft praktische consequenties. Het delen van pointclouds via e-mail is doorgaans niet mogelijk. Crew-B levert bestanden via beveiligde download of via Autodesk Forma (voorheen Autodesk Docs), waar alle projectdata centraal beheerd en gedeeld wordt.

Samengevat

Een pointcloud is de meetbare, digitale basis van je gebouw of locatie. Het is het startpunt voor alles wat daarna komt: meten, ontwerpen, modelleren, coördineren en beheren. Wat je vervolgens met die data doet, hangt af van je project en je doel.

Crew-B begeleidt dat hele traject, van de eerste 3D laserscan tot het opleveren van modellen en het ontsluiten van gebouwdata via Autodesk Forma. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over je project.

Projecten die we uitgevoerd hebben

56+ klanten in 7 landen. Binnen 5 jaar zijn er 2000+ scans gemaakt.

  • Boerenbond Petsplace of Odido

    Boerenbond Petsplace of Odido

    Boerenbond Petsplace of Odido Wanneer een retailer overstapt op een nieuw winkelconcept of interieur, gaat het vaak niet om één locatie, maar om tientallen winkels die in korte tijd moeten worden vernieuwd. Zo zijn wij onder andere betrokken geweest bij de vernieuwing van de winkels van Boerenbond/Pets Place en de overgang van T-Mobile naar Odido.…

    Lees meer: Boerenbond Petsplace of Odido
  • PICNIC

    PICNIC

    PICNIC In opdracht van PicNic hebben we een hub in Amsterdam gescand met de VLX en op basis van de pointcloud een Digital Twin opgezet. Hubs zijn de kleinere distributiecentra waar je boodschappen vandaan komen. Voorafgaand aan dit proces moesten we een template opzetten met elementen die herhaaldelijk voorkomen in een PicNic-hub. Picnic weet nu…

    Lees meer: PICNIC
  • Museumplein 1 Amsterdam

    Museumplein 1 Amsterdam

    MUSEUMPLEIN 1 We hebben dit prachtige gebouw kunnen scannen met onze mobiele scanner, en daarnaast een archiefstudie uitgevoerd. Op basis van de scan in combinatie met de archiefstukken is het bouwkundige en constructieve model opgezet volgens BIM basis ILS. Uiteraard met de scan als uitgangspunt zodat het een nauwkeurige kopie van de werkelijkheid is. Met…

    Lees meer: Museumplein 1 Amsterdam
  • MonkeyTown

    MonkeyTown

    MONKEY TOWN Monkey Town breidt uit naar Duitsland, en wij geven elk project een geweldige start! Mulheim is de eerste locatie die we hebben gescand voor Monkey Town met onze mobiele scanner. We hebben de pointcloud gebruikt om de bestaande situatie nauwkeurig in een BIM te ontwikkelen. Het BIM, export DWG en PDF worden geleverd…

    Lees meer: MonkeyTown
  • Elysee Pavilion Parijs

    Elysee Pavilion Parijs

    THE ELYSEE PAVILION In samenwerking met Hypsos hebben we dit prachtige paviljoen op de Champs-Élysées gescand en gemodelleerd. Om de indeling van dit paviljoen tijdelijk te veranderen voor de voorbereiding van de Olympische Spelen in Parijs, moesten we alle elementen zoals ornamenten en plafondlijsten nauwkeurig modelleren.

    Lees meer: Elysee Pavilion Parijs
  • CS Arnhem

    CS Arnhem

    CS ARNHEM Bartiméus is een instelling voor de zorg voor mensen met een visuele beperking of blindheid, en Atsence biedt een oplossing voor binnen-navigatie, zodat visueel beperkte en blinde mensen zich kunnen oriënteren in openbare ruimtes. Een prachtige oplossing! Atsence gebruikt onze scan gegevens voor hun software en heeft ons gevraagd het station van Arnhem…

    Lees meer: CS Arnhem
  • Basic-Fit

    Basic-Fit

    BASIC FIT Voor Basic-Fit hebben we de afgelopen 5 jaar meer dan 1300 bestaande en nieuw gebouwde locaties gescand. Op basis van de scan is de Digital Twin opgezet. Basic-Fit gebruikt deze data voor de levering van de locaties, facility management, alle slimme systemen in de club en nog veel meer. Vraag naar de mogelijkheden.

    Lees meer: Basic-Fit
  • NEMO

    NEMO

    Een erg leuke opdracht van Atsence. Voor hun software vroegen ze of we een point cloud konden leveren van Nemo Science Museum in Amsterdam.

    Lees meer: NEMO
  • Kenaupark Haarlem

    Kenaupark Haarlem

    KENAUPARKHAARLEM Dit prachtige monumentale pand in Haarlem hebben we in opdracht van een lokale architect volledig 3D gescand en nauwkeurig uitgewerkt in Revit. Bij monumentale panden is geen situatie hetzelfde en zijn bestaande tekeningen lang niet altijd volledig of actueel. Een nauwkeurige opname van de bestaande situatie vormt daarom een waardevolle basis voor het verdere…

    Lees meer: Kenaupark Haarlem
  • Stadion Galgenwaard

    Stadion Galgenwaard

    In samenwerking met MVSA hebben we het stadion van FC Utrecht gescand zodat zij een vliegende start kunnen maken in hun project.

    Lees meer: Stadion Galgenwaard
  • Zandvoort Rotondeflat

    Zandvoort Rotondeflat

    Zandvoort Rotondeflat Dit appartementencomplex wordt grondig gerenoveerd. Als basis voor het ontwerp zijn wij gevraagd om de bestaande situatie nauwkeurig in kaart te brengen. Met onze mobiele 3D-scanners hebben we het gebouw zowel van binnen als van buiten vastgelegd. Om efficiënt te werk te gaan, hebben we naast de unieke ruimtes één volledige verdieping van…

    Lees meer: Zandvoort Rotondeflat
  • Stallen

    Stallen

    Hergebruik van hallen Deze klant is gespecialiseerd in het bouwen van hallen, maar ook in het demonteren en hergebruiken van bestaande hallen. Een bestaande hal wordt zorgvuldig uit elkaar gehaald, verkocht en vervolgens op een andere locatie opnieuw opgebouwd. Een belangrijke uitdaging hierbij is dat oorspronkelijke tekeningen vaak ontbreken, verouderd zijn of niet meer overeenkomen…

    Lees meer: Stallen
  • Fort Benoorden Beemster

    Fort Benoorden Beemster

    Fort Benoorden Beemster Midden in UNESCO Werelderfgoed de Beemster ligt Fort Benoorden Purmerend, onderdeel van de historische Stelling van Amsterdam. Verschillende forten van deze voormalige verdedigingslinie hebben inmiddels een nieuwe bestemming gekregen. In dit geval is het fort in gebruik door een wijngroothandel. In opdracht van een lokale architect hebben wij het volledige fort van…

    Lees meer: Fort Benoorden Beemster
  • Rijksmuseum

    Rijksmuseum

    Rijksmuseum Zo nu en dan brengt ons werk ons op een wel heel bijzondere plek. Dit keer: het Rijksmuseum in Amsterdam, na sluitingstijd! In opdracht van onze klant hebben we alle publiek toegankelijke delen van het museum volledig 3D mogen scannen. Een indrukwekkende omgeving waarin historische architectuur, kunst en techniek samenkomen. Met onze mobiele 3D-scanners…

    Lees meer: Rijksmuseum
  • Kerk Hoogwoud

    Kerk Hoogwoud

    Kerk Hoogwoud Van deze kerk, onderdeel van het gemeentelijk vastgoed, waren geen actuele tekeningen meer beschikbaar. Om toekomstige onderhouds-, beheer- en renovatiewerkzaamheden goed te kunnen voorbereiden, zijn wij gevraagd om de volledige bestaande situatie nauwkeurig in kaart te brengen. Met onze mobiele 3D-scanners hebben we de kerk zowel van binnen als van buiten vastgelegd. De…

    Lees meer: Kerk Hoogwoud
  • Johma

    Johma

    Johma Fabrieken veranderen continu. Door de jaren heen worden ruimtes verbouwd, delen aangebouwd en nieuwe machines en installaties toegevoegd. Hierdoor sluiten bestaande tekeningen vaak niet meer aan op de werkelijkheid, terwijl juist in een productieomgeving regelmatig onderhoud, aanpassingen en verbouwingen plaatsvinden. Voor dit project hebben wij de volledige fabriek nauwkeurig 3D gescand. Op basis van…

    Lees meer: Johma
  • Hoge Duin en Daalseweg

    Hoge Duin en Daalseweg

    Hoge Duin en Daalseweg Deze prachtige villa hebben we in opdracht van een architect volledig 3D gescand. Op basis van de pointcloud hebben we de bestaande situatie vervolgens nauwkeurig uitgewerkt tot een Revit-model. Omdat een 3D-scan alleen vastlegt wat daadwerkelijk zichtbaar en meetbaar is, hebben we het model aangevuld met informatie uit beschikbare archiefstukken. Hierdoor…

    Lees meer: Hoge Duin en Daalseweg
  • Gemeente Haarlem

    Gemeente Haarlem

    Gemeente Haarlem Iedereen uit de omgeving Haarlem kent dit prachtige, statige gebouw wel. In opdracht van de gemeente hebben wij het volledige pand van binnen en buiten 3D gescand en de bestaande situatie nauwkeurig digitaal vastgelegd. De verkregen pointcloud hebben we aangeleverd in zowel E57- als RCS-formaat, zodat de scandata breed inzetbaar is voor toekomstige…

    Lees meer: Gemeente Haarlem