Wat is een pointcloud en wat kun je ermee in je project?
Na een 3D laserscan ontvang je een pointcloud. Maar wat is dat precies? Hoe ziet het eruit, wat kun je ermee meten en wanneer heb je meer nodig? Dit artikel legt het uit in heldere taal, zodat je als opdrachtgever weet wat je in handen hebt en welke volgende stap bij je project past.

Wat is een pointcloud?
Een pointcloud is een verzameling van miljoenen meetpunten in een driedimensionale ruimte. Elk punt heeft een exacte X-, Y- en Z-coördinaat. Samen vormen die punten een gedetailleerd 3D-beeld van de gescande omgeving: wanden, vloeren, plafonds, leidingen, installaties en constructieve elementen, precies zoals ze op het moment van de scan aanwezig zijn.
Je kunt het vergelijken met een foto, maar dan in drie dimensies en meetbaar. Waar je in een foto alleen kijkt, kun je in een pointcloud afstanden meten, hoogtes controleren en doorsneden maken. Omdat de scanners van Crew-B automatisch ook 360-graden foto’s maken, combineer je meetdata met een visueel beeld van de omgeving.
Een gemiddelde scan van een kantoorverdieping levert al snel tientallen miljoenen punten op. Bij complexe locaties zoals fabrieken of monumentale panden kan dat oplopen tot honderden miljoenen.

Hoe ontstaat een pointcloud?
Een pointcloud is het directe resultaat van een 3D laserscan. De scanner zendt 600.000 laserpulsen per seconde uit. Elke puls raakt een oppervlak en kaatst terug. De scanner berekent op basis van de terugkaatsing de positie van het raakpunt. Punt voor punt bouwt de scanner zo een volledig 3D-beeld op.
Na het scannen worden de afzonderlijke scans samengevoegd tot één geheel. Dit heet registratie. Tijdens dit proces worden de scans uitgelijnd, gecontroleerd op nauwkeurigheid en opgeschoond (onnodige punten, zoals bewegende objecten of ruis, worden automatisch verwijderd).
Het resultaat is een schone, nauwkeurige pointcloud die klaar is voor gebruik. De opgeschoonde data is doorgaans binnen 24 uur na de scan beschikbaar.
Wat kun je met een pointcloud?
Een pointcloud is geen eindproduct dat in een la verdwijnt. Het is een werkdocument dat in verschillende fases van je project waarde oplevert.
Meten en controleren
In de pointcloud meet je afstanden, hoogtes, oppervlaktes en volumes. Dit is direct bruikbaar bij:
- Oppervlakteberekeningen conform NEN 2580, bijvoorbeeld voor huurprijsberekeningen of taxaties
- Het controleren van maatvoering bij bouwprojecten
- Het vergelijken van de bestaande situatie met een ontwerp of bestek
- Het vastleggen van de actuele situatie als referentie voor toekomstig onderhoud
Ontwerp en engineering
Architecten, constructeurs en installatie-adviseurs gebruiken de pointcloud als onderlegger voor hun ontwerp. In plaats van ter plekke te meten en handmatig te schetsen, werken zij op een nauwkeurige digitale basis.
Zo voorkom je dat een ontwerp gebaseerd is op verouderde of onvolledige tekeningen. Een situatie die in de praktijk regelmatig leidt tot ontwerpfouten, meerwerk en vertraging.
Visualisatie en inspectie
Via de Indoorviewer van Crew-B loop je digitaal door je gebouw op basis van de scandata. Vergelijk het met Google Streetview, maar dan voor je eigen pand: je bekijkt locaties, meet afstanden en deelt specifieke punten met collega’s of externe partijen, zonder dat iemand fysiek ter plekke hoeft te zijn. De Indoorviewer is webgebaseerd, vereist geen installatie en werkt in elke browser.

Pointcloud, 3D-model, BIM-model: wat is het verschil?
Dit is een vraag die veel opdrachtgevers hebben. De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar ze betekenen iets anders.
Een pointcloud is ruwe meetdata: miljoenen punten zonder interpretatie. Je ziet wanden en leidingen, maar de software “weet” niet dat het een wand of leiding is. Het is een exacte afbeelding van de werkelijkheid, zonder objectinformatie.
Een 3D-model is een bewerkte weergave waarin objecten herkenbaar zijn: muren, vloeren, deuren, ramen. Het is visueel helder, maar bevat niet per se technische eigenschappen of informatie over materialen.
Een BIM-model gaat een stap verder. In een BIM-model (Building Information Model, opgebouwd in software als Revit) kun je aan elk object eigenschappen toevoegen: materiaal, afmetingen, classificatie, onderhoudsinformatie. Dat maakt een BIM-model tot een werkdocument voor ontwerp, bouw, coördinatie en beheer.
Wanneer volstaat een pointcloud?
Als je alleen de bestaande situatie wilt vastleggen, afmetingen wilt controleren of een oppervlakteberekening nodig hebt, is de pointcloud vaak voldoende. Er is dan geen aanvullende modellering nodig.
Wanneer heb je een BIM-model nodig?
Ga je renoveren, verbouwen of een nieuw ontwerp integreren met bestaande bouw? Dan wordt de pointcloud via Scan-to-BIM verwerkt tot een volledig BIM-model. Het BIM-model vormt dan de basis voor je ontwerp, calculatie en coördinatie. Scan-to-BIM is specifiek gericht op bestaande bouw en renovatietrajecten.
Welke software leest een pointcloud?
Pointclouds worden opgeslagen in standaard bestandsformaten, waaronder E57, LAS en RCP/RCS (voor gebruik in Autodesk-software). De meestgebruikte software om pointclouds te bekijken en te bewerken:
- Autodesk ReCap voor het openen, navigeren en opschonen van pointclouds
- Autodesk Revit voor het opbouwen van BIM-modellen op basis van de pointcloud
- Autodesk Navisworks voor coördinatie en clashdetectie
- CloudCompare (open source) voor het bekijken en analyseren van puntenwolken
Als opdrachtgever hoef je deze software niet zelf te hebben. Crew-B verwerkt de pointcloud en levert het resultaat in het formaat dat je nodig hebt. Wie de scandata wil bekijken zonder software, kan terecht in de Indoorviewer: webgebaseerd, zonder installatie, direct toegankelijk voor iedereen in je organisatie.
Hoe groot is een pointcloud?
Pointclouds zijn grote bestanden. Een scan van een kantoorverdieping van 1.500 m² resulteert al snel in een bestand van enkele gigabytes. Bij grotere locaties of hogere scandichtheid loopt dat verder op.
Dit heeft praktische consequenties. Het delen van pointclouds via e-mail is doorgaans niet mogelijk. Crew-B levert bestanden via beveiligde download of via Autodesk Forma (voorheen Autodesk Docs), waar alle projectdata centraal beheerd en gedeeld wordt.
Samengevat
Een pointcloud is de meetbare, digitale basis van je gebouw of locatie. Het is het startpunt voor alles wat daarna komt: meten, ontwerpen, modelleren, coördineren en beheren. Wat je vervolgens met die data doet, hangt af van je project en je doel.
Crew-B begeleidt dat hele traject, van de eerste 3D laserscan tot het opleveren van modellen en het ontsluiten van gebouwdata via Autodesk Forma. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over je project.





















