3D laserscanning vs. traditioneel inmeten: verschillen, kosten en faalkosten

Hoe werkt traditioneel inmeten?

Bij traditioneel inmeten loopt een medewerker door het gebouw met meetgereedschap: rolmaat, laserafstandmeter, soms een totaalstation. Per ruimte worden lengtes, breedtes en hoogtes genoteerd. Die maten worden vervolgens uitgetekend tot een plattegrond, meestal in AutoCAD of op papier.

Het proces is arbeidsintensief. Een gemiddeld kantoorpand van 1.000 m² kost al snel meerdere dagen veldwerk, plus de uitwerktijd. En het resultaat is een selectie van maten: alleen wat de inmeter op dat moment heeft gemeten. Alles wat niet expliciet is opgemeten, ontbreekt.

Hoe werkt 3D laserscanning?

Een mobiele 3D laserscanner (bij Crew-B de NavVis VLX) registreert 600.000 laserpulsen per seconde terwijl de operator door het gebouw loopt. Het resultaat is een complete pointcloud: een driedimensionale weergave van alles wat zichtbaar is. Muren, vloeren, plafonds, installaties, leidingen, kozijnen: alles zit erin.

Datzelfde kantoorpand van 1.000 m²? Dat is in minder dan een uur gescand. De pointcloud is doorgaans binnen 24 uur beschikbaar.

Vergelijking op de belangrijkste punten

Nauwkeurigheid. De nauwkeurigheid van traditioneel inmeten hangt sterk af van de methode en de ervaring van de inmeter, en kan per maat verschillen. 3D laserscanning levert centimeternauwkeurige data over het gehele gebouw, consistent en herhaalbaar.

Volledigheid. Bij handmatig inmeten bepaalt de inmeter wat er wordt gemeten. Een vergeten maat betekent een extra locatiebezoek. Bij een scan is het volledige gebouw vastgelegd. Elke maat die je later nodig hebt, kun je achteraf uit de data halen.

Snelheid op locatie. Traditioneel inmeten kost dagen. Scannen kost uren. Bij grote of complexe panden is het verschil nog groter.

Verstoring. Een inmeter met rolmaat moet fysiek bij elke muur en installatie komen. Dat kan hinder opleveren voor gebruikers. De mobiele scanner loopt door het gebouw zonder iets aan te raken, zonder statieven of afzettingen. Gebruikers kunnen gewoon doorwerken.

Herbruikbaarheid. Een set handmatige maten is een momentopname voor één doel. Een pointcloud is een complete dataset die je kunt hergebruiken voor uiteenlopende toepassingen: van 2D-tekeningen uit scandata en BIM-modellen van de bestaande situatie tot Indoorviewer en modelmanagement.

Foutgevoeligheid. Handmatig inmeten is mensenwerk. Transponeringsfouten, verkeerd afgelezen maten, vergeten ruimtes: het zijn bekende valkuilen. Een laserscanner registreert objectief wat er is. De data liegt niet.

En de kosten?

Een 3D laserscan is in absolute zin duurder dan een paar uur handmatig inmeten. Maar de vergelijking is niet eerlijk als je alleen naar de directe kosten kijkt. De indirecte kosten van traditioneel inmeten zijn aanzienlijk: extra locatiebezoeken voor vergeten maten, fouten in de tekening die pas op de bouwplaats aan het licht komen, meerwerk door afwijkingen tussen tekening en werkelijkheid.

Faalkosten vormen in de bouw een aanzienlijk deel van de projectkosten, al lopen de schattingen uiteen. Een deel daarvan ontstaat door werken op basis van onnauwkeurige of onvolledige informatie. Een scan vooraf is daar vaak een fractie van. Welke factoren de prijs van een scan bepalen, leggen we uit in ons artikel over de kosten van een 3D laserscan.

Wanneer kies je wat?

Traditioneel inmeten kan volstaan bij zeer eenvoudige situaties: een enkele ruimte, een beperkt aantal maten, geen installatietechnische componenten. Voor alles wat complexer is, of waarbij meerdere partijen met de data moeten werken, is 3D laserscanning efficiënter, nauwkeuriger en op termijn voordeliger.

Wat een scan oplevert en hoe het proces eruitziet, staat op onze pagina over 3D laserscanning voor gebouwen.